Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi quan trọng trong các quy định về lao động nước ngoài. Khi đất nước tiếp tục thu hút đầu tư nước ngoài giá trị cao, sự rõ ràng về quy định và việc thực hiện thực tế đã trở nên quan trọng không kém gì ý định chính sách:
- Tại sao giấy khám sức khỏe do nước ngoài cấp hiện nay lại bị hạn chế đối với hồ sơ xin giấy phép lao động, yêu cầu người nước ngoài phải hoàn thành khám sức khỏe tại Việt Nam?
- Tại sao mô hình làm việc ở nhiều địa điểm vẫn còn nhiều hạn chế, chỉ được chấp nhận trong một số trường hợp nhất định và thường không tính đến công việc được thực hiện tại địa điểm của nhà cung cấp hoặc nhà thầu?
- Tại sao lại cần phải nộp đơn xin giấy phép lao động mới từ đầu khi chỉ có địa chỉ làm việc thay đổi nhưng không thay đổi người sử dụng lao động?
Những câu hỏi này phản ánh những thách thức thực tế trong hoạt động, vốn là trọng tâm của cuộc tọa đàm được tổ chức vào Ngày 12 tháng 3 năm 2026, trong đó đại diện của Resident Vietnam tham gia cùng EuroCham, cùng với JCCI và AmCham, để thảo luận về những thách thức thực tế với Bộ Nội vụ (MOHA), phát sinh từ Nghị định số 219/2025/ND-CP về người lao động nước ngoài tại Việt Nam (“Nghị định 219”). Cuộc họp đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc tăng cường đối thoại giữa chính phủ và doanh nghiệp.
Là một đơn vị hoạt động lâu năm trong lĩnh vực tư vấn nhập cư ( Business Immigration) và hỗ trợ về tuân thủ cho doanh nghiệp, Resident Vietnam hợp tác chặt chẽ với các công ty quốc tế trong việc giải quyết những vấn đề này hàng ngày, nhấn mạnh nhu cầu ngày càng tăng về việc điều chỉnh tốt hơn các khung pháp lý với việc thực thi trong thực tế.
Dựa trên những thảo luận này, bài viết này sẽ đi sâu vào những tác động thực tiễn của Nghị định 219, những thách thức chính về tuân thủ mà người sử dụng lao động phải đối mặt, và hướng đi mà các cơ quan chức năng đang thực hiện để hoàn thiện khuôn khổ pháp lý trong những tháng tới.
Tại sao Nghị định 219 lại quan trọng đối với việc quản lý lao động nước ngoài tại Việt Nam?
Nghị định 219 đóng vai trò quan trọng trong việc quy định pháp lý về người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam. Tuy nhiên, kể từ khi triển khai, nhiều doanh nghiệp đã gặp phải những thách thức về quản lý và tuân thủ, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sử dụng hiệu quả chuyên gia, người lao động nước ngoài.
Nhận thức được những thách thức này, MOHA—thông qua Cục Việc Làm—đã tổ chức một cuộc tọa đàm trực tiếp để lắng nghe phản hồi từ cộng đồng doanh nghiệp nước ngoài. Cuộc họp cũng có sự tham gia của đại diện từ Vụ Pháp Chế, Vụ Tiền Lương và Vụ Hợp Tác Quốc Tế thuộc Bộ Nội Vụ.
Cộng đồng doanh nghiệp, với sự đóng góp vào phản hồi tổng hợp từ Resident Vietnam, nêu ra các vấn đề dựa trên kinh nghiệm thực tế triển khai thay vì những mối quan tâm mang tính lý thuyết.
“Việc quản lý hiệu quả đòi hỏi sự phù hợp giữa mục đích pháp lý và thực tiễn hoạt động.” Đây là quan điểm chung xuyên suốt cuộc thảo luận.
Các doanh nghiệp đang phải đối mặt với những vấn đề tuân thủ quy định về lao động nước ngoài nào tại Việt Nam?
Khám sức khỏe và thời gian cấp giấy phép lao động
Theo Nghị định 219, người lao động nước ngoài phải hoàn thành khám sức khỏe tại Việt Nam trước khi được cấp giấy phép lao động.
Trên thực tế, điều này thường có nghĩa là:
- Nhập cảnh Việt Nam chỉ để khám sức khỏe.
- Chi phí đi lại, chỗ ở và thuế phát sinh thêm
- Trì hoãn quá trình tiếp nhận nhân viên mới và triển khai dự án.
Các doanh nghiệp nhấn mạnh rằng yêu cầu này làm tăng thêm gánh nặng hành chính mà không cải thiện được kết quả tuân thủ giấy phép lao động.
Di chuyển nội bộ công ty và sự không chắc chắn về tuân thủ
Nhiều tập đoàn đa quốc gia muốn chi trả một phần lương cho nhân viên nước ngoài tại Việt Nam làm việc dưới hình thức di chuyển nội bộ (ICT)
Điều này làm nảy sinh những câu hỏi chưa được giải đáp xung quanh:
- Phân loại giấy phép lao động chính xác
- Liệu hợp đồng lao động có cần thiết hay không
- Bảo hiểm xã hội và tuân thủ quy định về tiền lương
Nếu thiếu hướng dẫn thống nhất, các công ty sẽ đối mặt với rủi ro kiểm toán và xử phạt cao hơn theo quy định về lao động nước ngoài của Việt Nam.
Nhân viên làm việc tại nhiều địa điểm
Các doanh nghiệp hoạt động trên nhiều địa điểm đã báo cáo diễn giải không nhất quán giữa các tỉnh khi nhân viên nước ngoài làm việc tại nhiều địa điểm khác nhau.
Sự không nhất quán này ngày càng gia tăng:
- Sự trùng lặp về mặt hành chính
- sự không chắc chắn về việc tuân thủ
- Nguy cơ không khớp trong quá trình kiểm tra
Thay đổi địa điểm làm việc
Theo quy định hiện hành, việc thay đổi địa điểm làm việc yêu cầu phải nộp hồ sơ xin giấy phép lao động mới hoàn toàn, thay vì quy trình cấp lại đơn giản, điều này làm tăng đáng kể khối lượng công việc hành chính và chi phí tuân thủ cho các công ty sử dụng lao động có lao động nước ngoài tại Việt Nam.
Phân loại lĩnh vực nghề nghiệp theo Quyết định số 34/2020
Phân loại lĩnh vực việc làm bằng mã nghề nghiệp cấp 3 thường chung chung và không phải lúc nào cũng phản ánh được sự phát triển nhanh chóng của thị trường lao động. Cả doanh nghiệp và cơ quan cấp phép đều gặp khó khăn trong việc áp dụng chúng một cách nhất quán, dẫn đến:
- Hồ sơ bị từ chối
- Nộp lại hồ sơ
- Thời gian xử lý lâu hơn
Vấn đề này ảnh hưởng trực tiếp đến thời gian phê duyệt giấy phép lao động.
Các loại thị thực ưu đãi (UĐ1, UĐ2)
Trong khi Việt Nam đã giới thiệu Các loại visa ưu đãi (UĐ1, UĐ2) đối với các chuyên gia chất lượng cao trong các lĩnh vực ưu tiên như công nghệ và chuyển đổi số, hướng dẫn thực hiện chi tiết vẫn còn hạn chế. Điều này tạo ra sự không chắc chắn khi điều chỉnh kế hoạch xin cấp visa cho phù hợp với các yêu cầu về tuân thủ đối với lao động nước ngoài.
Phản hồi và định hướng tương lai của Bộ Nội vụ
Bộ Nội vụ đã ghi nhận những thách thức nêu ra và xác nhận một số bước quan trọng tiếp theo:
- Mốc Việc Làm đang chuẩn bị đề xuất sửa đổi Nghị định 219., Bản báo cáo này sẽ được trình lên lãnh đạo Bộ Nội vụ vào cuối năm nay.
- Khi có dự thảo nghị định sửa đổi, nó sẽ được được công bố công khai để lấy ý kiến, cho phép các doanh nghiệp và cố vấn đưa ra ý kiến đóng góp.
- Mốc thời gian dự kiến được chia sẻ trong cuộc họp:
- Bản kiến nghị gửi Chính phủ: Tháng 7 năm 2026
- Ngày dự kiến có hiệu lực: Tháng 9 2026 (Cần được phê duyệt)
- Bộ Nội vụ sẽ tăng cường tổ chức các hội nghị, hội thảo và hướng dẫn cho chính quyền địa phương nhằm cải thiện tính nhất quán trong quá trình thực hiện.
- Bộ ghị nhận các lo ngại về việc quy định có hiệu lực ngay lập tức và cho biết rằng giai đoạn chuyển tiếp sẽ được xem xét trong quá trình sửa đổi.
Điều này có ý nghĩa gì đối với các doanh nghiệp sử dụng lao động nước ngoài tại Việt Nam?
Bản sửa đổi sắp tới về Nghị định 219 mang đến một cơ hội quan trọng cho các doanh nghiệp để:
- Đóng góp những hiểu biết thực tiễn về người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam
- Chuẩn bị cho những thay đổi quy định tiềm năng
- Điều chỉnh các chính sách nhân sự nội bộ và chính sách di chuyển nhân sự cho phù hợp với những cập nhật dự kiến về các yêu cầu về giấy phép lao động và thị thực cho người nước ngoài làm việc tại Việt Nam.
Resident Vietnam sẽ tiếp tục theo dõi sát sao diễn biến và hỗ trợ khách hàng và đối tác trong suốt quá trình này.
Bạn cần tư vấn về quy định lao động nước ngoài tại Việt Nam?
Việc nắm rõ các quy định về lao động nước ngoài tại Việt Nam và tuân thủ Nghị định 219 đòi hỏi cả kiến thức pháp lý và kinh nghiệm thực tiễn.
Nếu bạn có thắc mắc về tình trạng nhập cư hoặc giấy tờ, vui lòng liên hệ với chúng tôi.
